ใบแจ้งหนี้มาถึงเดือนมกราคม แต่งานเสร็จเดือนธันวาคม กิจการอาจต้องรับรู้ค่าใช้จ่ายในเดือนธันวาคม ส่วนเดือนที่ใช้ภาษีซื้อให้ตรวจจุดเกิด VAT วันที่ออกใบกำกับภาษี และวันที่ได้รับเอกสารแยกกัน
บัญชี: ลงงวดที่ได้รับบริการและเกิดภาระจ่าย
ตาม TFRS for NPAEs ย่อหน้า 3.3 กิจการรับรู้รายการตามเกณฑ์คงค้าง หากได้รับบริการก่อนวันสิ้นงวด มีภาระจ่าย และวัดยอดได้อย่างน่าเชื่อถือ ให้ตั้งค่าใช้จ่ายและหนี้สินตามหลักฐาน เช่น สัญญา ใบส่งมอบ หรือเอกสารยืนยันงาน ส่วนงานที่จะทำในงวดถัดไปยังไม่ก่อค่าใช้จ่ายของงวดนี้เพียงเพราะได้รับบิลล่วงหน้า
ตัวอย่าง งานจัดทำรายงานเสร็จและส่งมอบในเดือนธันวาคม บริษัทมีภาระจ่ายค่าบริการ 20,000 บาทก่อน VAT ตามสัญญา แต่ได้รับใบแจ้งหนี้เดือนมกราคม ณ สิ้นเดือนธันวาคมให้เดบิตค่าบริการ 20,000 บาท และเครดิตค่าใช้จ่ายค้างจ่าย 20,000 บาท เมื่อบิลมาถึงและมีการโอนยอดไปบัญชีเจ้าหนี้ ให้ตัดยอดค้างเดิมเพื่อป้องกันการลงค่าใช้จ่ายซ้ำ หากบิลยืนยันข้อเท็จจริงที่มีอยู่ ณ วันสิ้นงวดและได้รับก่อนอนุมัติให้ออกงบ ให้ปรับยอดงวดเดิมตามหลักในบทที่ 17 หากข้อผิดพลาดงวดก่อนมีสาระสำคัญและออกงบแล้ว ให้พิจารณาการแก้ไขตามบทที่ 5
ภาษีเงินได้นิติบุคคล: ตรวจรอบบัญชีและหลักฐาน
มาตรา 65 ให้ใช้เกณฑ์สิทธิ หากค่าบริการเกิดจริงในรอบบัญชีเดิม พิสูจน์ภาระและจำนวนเงินได้ เกี่ยวกับกิจการ และระบุผู้รับเงินได้ การได้รับบิลภายหลังโดยตัวมันเองไม่ได้ย้ายรายจ่ายไปปีถัดไป ตรวจรายจ่ายต้องห้ามตามมาตรา 65 ตรี โดยเฉพาะ (9), (13) และ (18) เช่น ยอดที่ตั้งขึ้นเองโดยไม่มีรายการจริง รายจ่ายผิดรอบ รายจ่ายที่ไม่เกี่ยวกับกิจการ หรือพิสูจน์ผู้รับไม่ได้ มาตรา 65 ตรี (9) มีข้อยกเว้นให้ลงรายจ่ายในรอบถัดไปได้เมื่อไม่สามารถลงในรอบที่ควรลงได้ ให้ตรวจข้อเท็จจริงและหลักฐานของเหตุที่ลงไม่ได้เป็นรายกรณี
VAT: แยกวันที่ออกใบกำกับภาษีออกจากวันที่ได้รับ
สำหรับบริการทั่วไปตามมาตรา 78/1 (1) จุดเกิด VAT โดยหลักคือเมื่อผู้ให้บริการได้รับชำระเงิน หากออกใบกำกับภาษีหรือมีการใช้บริการก่อนชำระ จุดเกิด VAT จะเกิดก่อนตามส่วนของการกระทำนั้น ผู้ให้บริการจด VAT ต้องออกใบกำกับภาษีเมื่อความรับผิดเกิดขึ้นตามมาตรา 86 ใบแจ้งหนี้อย่างเดียวไม่ใช่หลักฐานใช้ภาษีซื้อ ผู้ซื้อจด VAT ต้องตรวจความถูกต้องของใบกำกับภาษีและข้อห้ามตามมาตรา 82/5 ด้วย
- ออกใบกำกับภาษีเดือนมกราคมโดยถูกต้อง: เช่น งานส่งมอบเดือนธันวาคม แต่ลูกค้าเริ่มใช้และชำระค่าบริการในเดือนมกราคม โดยไม่มีการออกใบกำกับภาษีหรือใช้บริการก่อนหน้านั้น เมื่อได้รับใบกำกับภาษีที่ถูกต้องในเดือนมกราคม ให้พิจารณาใช้ภาษีซื้อของเดือนมกราคม แม้ค่าใช้จ่ายเข้าเดือนธันวาคม หากใช้บริการแล้วในเดือนธันวาคม ให้ตรวจจุดเกิด VAT กับผู้ให้บริการก่อนรับเอกสารที่ออกเดือนมกราคม
- ออกใบกำกับภาษีเดือนธันวาคม แต่ได้รับเดือนมกราคม: การได้รับคนละเดือนเป็นเหตุจำเป็นตามประกาศอธิบดีกรมสรรพากรฯ ฉบับที่ 4 ซึ่งแก้ไขโดยฉบับที่ 76 หากเอกสารถูกต้องและยังไม่ใช้ภาษีซื้อ สามารถนำมาใช้ในเดือนมกราคม หรือเดือนภาษีถัดไปภายในหกเดือนที่นับจากเดือนถัดจากเดือนออกเอกสาร เช่น เอกสารเดือนธันวาคมใช้ในเดือนมกราคมถึงมิถุนายนเมื่อเข้าเงื่อนไข ให้ระบุข้อความ “ถือเป็นภาษีซื้อในเดือนภาษี...” พร้อมเดือนที่ใช้ และเก็บหลักฐานวันที่รับเอกสารไว้ประกอบ
เมื่อพ้นช่วงหกเดือนแล้ว ให้ตรวจสิทธิยื่นเพิ่มเติมสำหรับเดือนเดิมและการขอคืนตามเงื่อนไขของมาตรา 83/4, 84 และ 84/1 กฎหมายกำหนดจุดเริ่มนับอายุขอคืนตามเหตุของแต่ละกรณี จึงควรตรวจแยกจากเพดานสามปีตามมาตรา 82/3
เมื่อถูกตรวจ ควรแสดงหลักฐานอะไร
เก็บสัญญา ใบส่งมอบหรือหลักฐานวันเริ่มใช้บริการ ใบสำคัญตั้งค้างจ่าย ใบแจ้งหนี้ ใบกำกับภาษี และหลักฐานรับเอกสารไว้เชื่อมโยงกัน หากหักรายจ่ายผิดรอบหรือหลักฐานไม่พอ รายจ่ายอาจถูกตัดจากการคำนวณภาษีของรอบที่ยื่น หากใช้ภาษีซื้อเกินหรือผิดเดือนจนแบบ ภ.พ.30 ไม่ถูกต้อง ให้ตรวจการยื่นเพิ่มเติมและผลตามมาตรา 89 และ 89/1 ซึ่งอาจมีเบี้ยปรับและเงินเพิ่มตามข้อเท็จจริง
แหล่งอ้างอิง
- สภาวิชาชีพบัญชี — TFRS for NPAEs ฉบับปรับปรุง 2565 บทที่ 3, 5 และ 17
- กรมสรรพากร — มาตรา 65 และ 65 ตรี
- กรมสรรพากร — มาตรา 78/1 เรื่องจุดเกิด VAT ของบริการ
- กรมสรรพากร — มาตรา 82/3 และ 82/5 เรื่องสิทธิและข้อห้ามภาษีซื้อ
- กรมสรรพากร — ประกาศ VAT ฉบับที่ 4 แก้ไขเพิ่มเติมโดยฉบับที่ 76
- กรมสรรพากร — มาตรา 83/4, 84 และ 84/1 เรื่องยื่นเพิ่มเติมและขอคืน
- กรมสรรพากร — มาตรา 86 เรื่องหน้าที่ออกใบกำกับภาษี
- กรมสรรพากร — มาตรา 89 และ 89/1 เรื่องเบี้ยปรับและเงินเพิ่ม
ตรวจสอบข้อมูลเมื่อ 20 พฤศจิกายน 2569 · บริษัท ฐิติพัฑฒ์ การบัญชี จำกัด

บทความทั้งหมด