หากผู้ประกอบการจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) ได้รับใบกำกับภาษีที่มีรายการถูกต้องครบถ้วน แต่ไม่มีลายมือชื่อของผู้ออกใบกำกับภาษี สามารถนำมาใช้ขอคืนภาษีซื้อได้ เพราะลายมือชื่อไม่ใช่รายการที่กฎหมายกำหนดให้ต้องมี
ลายมือชื่อ ไม่ใช่รายการบังคับตามมาตรา 86/4
มาตรา 86/4 แห่งประมวลรัษฎากร กำหนดรายการที่ต้องมีในใบกำกับภาษีแบบเต็มรูปไว้ 8 รายการ ได้แก่
- คำว่า "ใบกำกับภาษี" ในที่ที่เห็นได้เด่นชัด
- ชื่อ ที่อยู่ และเลขประจำตัวผู้เสียภาษีอากรของผู้ประกอบการจดทะเบียนที่ออกใบกำกับภาษี
- ชื่อ ที่อยู่ของผู้ซื้อสินค้าหรือผู้รับบริการ
- หมายเลขลำดับของใบกำกับภาษี และหมายเลขลำดับของเล่ม (ถ้ามี)
- ชื่อ ชนิด ประเภท ปริมาณ และมูลค่าของสินค้าหรือบริการ
- จำนวนภาษีมูลค่าเพิ่มที่คำนวณจากมูลค่าของสินค้าหรือบริการ โดยแยกออกจากมูลค่าสินค้า/บริการให้ชัดแจ้ง
- วัน เดือน ปี ที่ออกใบกำกับภาษี
- ข้อความอื่นที่อธิบดีกำหนด
จะเห็นว่า ไม่มีข้อใดกำหนดให้ต้องมีลายมือชื่อของผู้ออกใบกำกับภาษี ลายเซ็นจึงไม่ถือเป็นรายการที่มีสาระสำคัญของใบกำกับภาษี
หลักการ "สาระสำคัญ" ตามมาตรา 82/5(2)
มาตรา 82/5(2) แห่งประมวลรัษฎากร กำหนดว่าภาษีซื้อจะเป็น "ภาษีซื้อต้องห้าม" (ขอคืนไม่ได้) เฉพาะกรณีใบกำกับภาษีมีข้อความไม่ถูกต้องหรือไม่สมบูรณ์ ในส่วนที่เป็นสาระสำคัญ เท่านั้น เมื่อลายมือชื่อไม่ใช่รายการตามมาตรา 86/4 การไม่มีลายเซ็นจึงไม่ทำให้ใบกำกับภาษีนั้นกลายเป็นใบกำกับภาษีที่มีรายการไม่สมบูรณ์ในส่วนสาระสำคัญ ผู้ประกอบการจึงยังใช้สิทธิขอคืนภาษีซื้อได้ตามปกติ
แนวปฏิบัติตามคำสั่งกรมสรรพากร
แนวทางนี้สอดคล้องกับคำสั่งกรมสรรพากรที่ ป. 86/2542 เรื่อง หลักเกณฑ์การจัดทำใบกำกับภาษีตามมาตรา 86/4 และมาตรา 86/5 แห่งประมวลรัษฎากร เฉพาะที่มีลักษณะเป็นแบบเต็มรูป
ข้อควรระวังในทางปฏิบัติ
แม้กฎหมายจะไม่บังคับให้ต้องมีลายเซ็น แต่ในทางปฏิบัติแนะนำให้ผู้ประกอบการ:
- ตรวจสอบให้แน่ใจว่ารายการอื่นตามมาตรา 86/4 ครบถ้วนถูกต้องทุกข้อ เพราะรายการเหล่านี้คือส่วนที่ถือเป็นสาระสำคัญจริงๆ
- เก็บหลักฐานประกอบการซื้อขาย (ใบสั่งซื้อ สัญญา หลักฐานการโอนเงิน) ไว้เผื่อกรณีถูกตรวจสอบ เพื่อยืนยันว่ารายการซื้อขายเกิดขึ้นจริง
- หากเป็นไปได้ ควรขอให้ผู้ขายลงลายมือชื่อหรือประทับตรากำกับไว้ตามปกติ เพื่อลดข้อโต้แย้งเวลาสรรพากรตรวจสอบ แม้จะไม่ใช่รายการบังคับก็ตาม
- หากใช้ระบบ e-Tax Invoice & e-Receipt จะมีการลงลายมือชื่อดิจิทัลอัตโนมัติ ช่วยตัดปัญหานี้ไปได้ทั้งหมด
สรุป
ใบกำกับภาษีที่มีรายการตามมาตรา 86/4 ครบถ้วน แต่ไม่มีลายมือชื่อผู้ออกใบกำกับภาษี ยังคงใช้ขอคืนภาษีซื้อได้ตามปกติ เพราะลายเซ็นไม่ใช่รายการที่มีสาระสำคัญตามกฎหมาย อย่างไรก็ตาม ควรตรวจสอบรายการอื่นให้ครบถ้วนและเก็บหลักฐานประกอบไว้เสมอ เพื่อความรัดกุมเมื่อถูกตรวจสอบ
บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำแนะนำเฉพาะเจาะจงสำหรับกรณีใดกรณีหนึ่ง หากมีข้อสงสัยเกี่ยวกับกรณีของท่าน ควรปรึกษาผู้ทำบัญชี/ผู้สอบบัญชี หรือกรมสรรพากรโดยตรง
อ้างอิง:
- ประมวลรัษฎากร มาตรา 86/4 และมาตรา 82/5(2)
- คำสั่งกรมสรรพากรที่ ป. 86/2542: https://www.rd.go.th/3568.html

บทความทั้งหมด